10 nguyên nhân trẻ biếng ăn và cách khắc phục hiệu quả

Trẻ biếng ăn hiện đang là nỗi trăn trở của rất nhiều bậc phụ huynh. Để chấm dứt tình trạng này, bố mẹ cần xác định chính xác nguyên nhân trẻ biếng ăn, từ đó có những thay đổi tích cực để trẻ hứng thú hơn với các bữa ăn đồng thời hấp thu các chất dinh dưỡng một cách tối đa, giúp trẻ đạt được sự phát triển tốt nhất trong những năm tháng đầu đời.

Để cùng con vượt qua “cuộc chiến” biếng ăn thành công, bố mẹ cần xác định được nguyên nhân “gốc rễ” khiến bé nhà mình thờ ơ với các bữa ăn, từ đó có giải pháp phù hợp nhất nhé!

10 nguyên nhân trẻ biếng ăn và cách khắc phục hiệu quả 1

Để khắc phục hiệu quả tình trạng biếng ăn của bé, mẹ cần tìm hiểu rõ nguyên nhân bé biếng ăn do đâu

1. Do tâm lý sợ bị ép ăn

Biếng ăn do tâm lý là nguyên nhân chính và thường gặp nhất ở các bé biếng ăn. Nhiều bố mẹ không hiểu được tâm lý của con, không quan tâm đến việc con có thích ăn món ăn đó không, không biết con đã ăn đủ chưa,… nên mỗi khi thấy con không ăn hoặc ăn ít thì cố gắng ép con ăn bằng mọi cách mà không tìm hiểu cụ thể vì sao trẻ biếng ăn. Con không ăn thì nịnh nọt, dụ dỗ bằng vô vàn “chiêu bài” khác nhau, khi nịnh không có hiệu quả thì chuyển sang dọa nạt hoặc đánh lừa trẻ, khiến trẻ sợ hãi, vừa ăn vừa “nước mắt lưng tròng”, tìm cách trốn tránh bữa ăn.

10 nguyên nhân trẻ biếng ăn và cách khắc phục hiệu quả 2

Bố mẹ ép ăn khiến trẻ sợ hãi, chán ăn

Cách khắc phục: Để bé hợp tác hơn với bố mẹ trong từng bữa ăn, trước hết bố mẹ cần hiểu tâm lý của bé.

  • Nếu con đã ăn đủ no, bố mẹ không nên ép con ăn thêm để tránh khiến bé sợ hãi.
  • Nếu món ăn lạ con chưa quen hoặc không hợp khẩu vị của con, hãy kiên trì tập cho con làm quen dần dần từ ít đến nhiều trong các bữa ăn.
  • Bố mẹ nên giành nhiều thời gian hơn với con, đặc biệt là khi con ăn, tránh vừa cho con ăn vừa làm việc, dùng điện thoại,…
  • Tạo tâm trạng thoải mái, vui vẻ cho bé trong mỗi bữa ăn; tránh những bất hòa, xung đột trong gia đình khiến bé sợ hãi.
  • Tránh cho thuốc vào đồ ăn hay sữa của trẻ.
  • Vào bữa ăn, nên cho trẻ ngồi vào bàn và tập trung ăn, không nên vừa ăn vừa chơi, hay bế bé đi ăn rong,… tạo thói quen xấu cho bé.

2. Thực đơn nhàm chán, ít thay đổi

Tại sao trẻ biếng ăn? Thực đơn nhàm chán, ít thay đổi cũng là một trong những lý do chính. Trẻ phải ăn một món kéo dài trong nhiều ngày, thường xuyên lặp lại hoặc mẹ chỉ chế biến các món ăn một cách đơn điệu, không kích thích được vị giác của trẻ khiến trẻ có cảm giác nhàm chán.

10 nguyên nhân trẻ biếng ăn và cách khắc phục hiệu quả 3

Mẹ nên thường xuyên thay đổi thực đơn để kích thích vị giác của trẻ

Cách khắc phục:

  • Mẹ nên thường xuyên thay đổi loại thực phẩm, món ăn, xen kẽ giữa thức ăn mới và thức ăn cũ mà trẻ thích, vừa giúp trẻ ăn ngon vừa cung cấp đủ vi chất dinh dưỡng cho trẻ.
  • Đa dạng cách chế biến, trang trí món ăn theo dạng tạo hình bắt mắt để kích thích trẻ “hào hứng” hơn với các bữa ăn.

3. Sai lầm của mẹ trong chế biến món ăn

  • Hầm nhiều các món rau củ (khoai tây, cà rốt, súp lơ, củ dền,…) rồi xay nhuyễn cho trẻ ăn liên tục từ ngày này qua ngày khác.
  • Chỉ cho trẻ ăn nước thịt, nước rau, không cho ăn phần xác hay ăn trực tiếp dẫn đến tình trạng thiếu chất dinh dưỡng.
  • Cho trẻ ăn dặm quá sớm hoặc quá muộn, hoặc nghiền nát, xay nhuyễn thức ăn dù trẻ đã 2, 3 tuổi. Thời gian chuyển tiếp chế độ ăn không phù hợp, ví dụ cho bé chuyển sang ăn cơm quá sớm trong khi răng trẻ chưa đủ để nhai cơm.
  • Pha bột vào sữa, pha sữa quá đặc, pha sữa bằng nước cháo, nước hầm xương khiến trẻ khó tiêu; hay pha bột quá đặc khi trẻ mới tập ăn dặm.

Cách khắc phục:

  • Lựa chọn đồ ăn và cách chế biến (bột/ cháo/ cơm) phù hợp với từng giai đoạn phát triển của trẻ. Cho bé ăn đặc dần để giúp bé phát triển cơ nhai và có thể cho trẻ ăn thức ăn đặc khi bé đã mọc đủ 20 răng sữa (thường sau 24 tháng tuổi).
  • Thường xuyên thay đổi cách chế biến món ăn, không nên cho bé ăn đi ăn lại một món trong thời gian dài.
  • Nên dùng thức ăn tươi (thịt tươi, cá tươi,…), tránh dùng các thực phẩm chế biến sẵn, phơi khô hoặc bảo quản đông lạnh lâu ngày

4. Trẻ đang bị bệnh cũng là nguyên nhân trẻ biếng ăn

Khi trẻ bị bệnh, đặc biệt là các bệnh về loạn khuẩn đường ruột, nhiễm khuẩn đường hô hấp (ho, sổ mũi, viêm họng, viêm phế quản, viêm phổi,…), cơ thể yếu, mệt mỏi, trẻ thường có cảm giác chán ăn nên thường hay biếng ăn. Do đó, bố mẹ cần quan tâm nhiều hơn tới sức khỏe cũng như tâm lý của trẻ.

10 nguyên nhân trẻ biếng ăn và cách khắc phục hiệu quả 4

Khi bị bệnh, trẻ thường chán ăn, bố mẹ nên lưu ý để nắm bắt được tâm lý của trẻ

Cách khắc phục:

  • Vào những ngày trẻ bị bệnh, mẹ lưu ý nên cho trẻ ăn những món mà trẻ yêu thích, có mùi vị thơm ngon để kích thích trẻ ăn nhiều hơn. Nên chế biến thức ăn dạng lỏng và mềm hơn để giúp trẻ dễ tiêu hóa.
  • Cho bé uống đủ nước, bổ sung đầy đủ dinh dưỡng hàng ngày cho bé để vừa tăng sức đề kháng cho bé vừa giúp bé phát triển đều.
  • Khi bé bị viêm đường hô hấp, sức đề kháng yếu, mẹ có thể bổ sung thêm cho bé sữa, nước hoa quả, sinh tố, sữa hạt,… để cung cấp năng lượng, đặc biệt là các vitamin và khoáng chất giúp bé tăng cường sức đề kháng để nhanh khỏi bệnh hơn.
  • Với trẻ từ 24 tháng tuổi trở lên, nên tẩy giun cho bé theo định kỳ 6 tháng một lần; giữ vệ sinh cơ thể trẻ, giữ gìn vệ sinh răng miệng ngay từ khi trẻ mới mọc răng; thường xuyên vệ sinh nhà cửa sạch sẽ, thoáng mát,… để giảm thiểu các tác nhân gây bệnh, tránh bệnh tật.

5. Trẻ biếng ăn sinh lý

Thông thường nhiều trẻ bị biếng ăn theo từng giai đoạn phát triển, bố mẹ nhận thấy trẻ vẫn khỏe mạnh nhưng tự nhiên trẻ ăn ít đi trong vài ngày đến vài tuần, không hiểu trẻ biếng ăn vì sao. Bố mẹ lưu ý nhé, khoảng thời gian trẻ biếng ăn sinh lý thường trùng với các thời điểm bé biết lẫy (lật), ngồi, đứng hoặc tập đi,… Sau đó trẻ sẽ ăn uống bình thường trở lại. Tuy nhiên có những trường hợp trẻ ăn ít trong vài tuần, nếu mẹ không chú ý và có biện pháp khắc phục, trẻ dễ hình thành thói quen lười ăn.

Cách khắc phục:

  • Bố mẹ hãy chú ý theo dõi quá trình phát triển của trẻ theo từng giai đoạn để nắm bắt, xác định chính xác nguyên nhân trẻ biếng ăn.
  • Khi trẻ biếng ăn sinh lý, mẹ nên chia nhỏ bữa ăn của trẻ thành nhiều bữa nhỏ để cơ thể bé vẫn được bổ sung đầy đủ các dưỡng chất cần thiết, tránh bị còi, suy dinh dưỡng.

6. Trẻ biếng ăn do dùng thuốc

Khi trẻ đang sử dụng thuốc điều trị bệnh, đặc biệt là các loại thuốc kháng sinh dễ gây nên tác dụng phụ, làm loạn khuẩn đường ruột, giảm quá trình lên men thức ăn, gây mất cân bằng hệ vi sinh đường ruột của trẻ, dẫn đến trẻ biếng ăn.

Cách khắc phục: Mẹ nên cho trẻ ăn thêm các bữa phụ bằng sữa chua để giúp cân bằng hệ vi sinh đường ruột.

7. Biếng ăn bẩm sinh

Theo thống kê, có khoảng 5% trẻ biếng ăn bẩm sinh. Ngay từ khi sinh ra, các bé đã biếng ăn, chỉ thích ngủ, chơi mà không bao giờ đòi bú hay đòi ăn.

Cách khắc phục: Với các trường hợp bé biếng ăn bẩm sinh, bố mẹ nên đưa bé tới bác sĩ dinh dưỡng để thăm khám trực tiếp và áp dụng chế độ dinh dưỡng, chăm sóc đặc biệt theo hướng dẫn của bác sĩ. Nên chủ động cho trẻ ăn, tránh để trẻ quá đói, khi đó trẻ sẽ quá mệt mỏi và lại càng không muốn ăn.

8. Trẻ biếng ăn do tâm lý của bố mẹ

Khi thấy con ăn ít hơn so với các bé cùng lứa tuổi thì cứ nghĩ con biếng ăn mặc dù cân nặng và chiều cao của bé vẫn tăng đều đặn. Thực ra do các bậc phụ huynh đã lo lắng quá nhiều, cứ nghĩ rằng ăn nhiều mới tốt cho sự phát triển của trẻ.

Đó là một quan niệm hoàn toàn sai lầm bởi vì khẩu phần ăn của trẻ cần phải đảm bảo đủ cả về số lượng và chất lượng, có đầy đủ các dưỡng chất: chất bột, chất béo, chất đạm, vitamin và muối khoáng.

Cách khắc phục:

Để có sự đánh giá chính xác nhất về sự phát triển của trẻ, bố mẹ cần dựa trên chỉ số cân nặng và chiều cao của trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ theo chuẩn WHO, tránh dựa trên con số cân nặng của "con nhà người ta".

9. Do phụ huynh cho trẻ ăn vặt

Không ít bậc phụ huynh nghĩ trẻ ăn vặt sẽ giúp bù lại lượng dinh dưỡng chưa cung cấp đủ trong các bữa cơm, cháo,… mà không biết rằng đó chính là nguyên nhân khiến trẻ biếng ăn, hơn nữa còn gây hại đến sức khỏe của trẻ. Các đồ ăn vặt được phần lớn trẻ yêu thích như snack, khoai tây chiên, xúc xích,… có chứa rất nhiều chất phụ gia, thậm chí còn có nguy cơ không đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm, sẽ gây ảnh hưởng đến đường ruột còn non yếu của trẻ, làm tăng nguy cơ mắc các bệnh về đường tiêu hóa và gây suy giảm hệ miễn dịch.

Không những vậy, đồ ăn vặt không hề cung cấp đầy đủ dinh dưỡng cần thiết cho trẻ. Do ăn quá nhiều đồ ăn vặt nên khi đến bữa ăn, trẻ sẽ không muốn ăn cơm và thức ăn nữa, lâu dần hình thành thói quen xấu không những khiến trẻ biếng ăn mà còn chậm tăng cân và phát triển chiều cao.

10 nguyên nhân trẻ biếng ăn và cách khắc phục hiệu quả 5

Bố mẹ nên cho trẻ ăn vặt khoa học: đúng món, đúng giờ, đúng lượng

Cách khắc phục:

  • Hạn chế cho trẻ ăn vặt vào trước giờ ăn, đặc biệt nên tránh các đồ ăn có nhiều chất phụ gia, chiên rán nhiều dầu mỡ,...
  • Bố mẹ chỉ nên cho trẻ ăn vặt bổ sung bằng các thực phẩm có chứa chất dinh dưỡng như sữa chua, váng sữa, phô mai, bánh flan, bánh quy bơ, trái cây vào các bữa phụ nhất định trong ngày.

10. Trẻ biếng ăn do một số nguyên nhân khác

Ngoài các nguyên nhân trên, còn có một số nguyên nhân ít gặp như sau khi tiêm chủng, sau chấn thương (trẻ bị té ngã, sau phẫu thuật,…).

Trên đây là 10 nguyên nhân làm cho trẻ biếng ăn cùng với các giải pháp khắc phục. Khi đã biết rõ được nguyên nhân vì sao trẻ biếng ăn, bố mẹ cần có sự thay đổi thích hợp để giúp bé ăn ngon miệng hơn và phát triển đạt chuẩn.

NutriBaby – Xua tan nỗi lo con biếng ăn, hấp thu kém, chậm tăng cân, hay ốm vặt

NutriBaby đang chiếm trọn niềm tin của hàng trăm nghìn mẹ Việt, giúp các ông bố bà mẹ chăm con khỏe, nuôi con “nhàn tênh”, không còn nỗi lo con biếng ăn, hấp thu kém, chậm tăng cân, hay ốm vặt.

  • Sự kết hợp hoàn hảo giữa Hoàng Kỳ với Diếp cá giúp tăng cường hệ thống miễn dịch, bảo vệ cơ thể giúp ngăn chặn nhiễm trùng đường hô hấp trên, phòng ngừa và giảm triệu chứng viêm đường hô hấp ở trẻ (viêm mũi dị ứng, viêm họng, viêm phế quản,...).
  • Thymomodulin kết hợp với B-Glucan, Taurine giúp kích thích hệ miễn dịch tự nhiên và tăng cường sức khỏe hô hấp, giúp trẻ phòng ngừa và ngăn chặn các bệnh viêm đường hô hấp.
  • L-Lysine giúp phát triển men tiêu hóa, kích thích trẻ ăn ngon miệng, gia tăng hiệu quả chuyển hóa thức ăn và hấp thu dinh dưỡng đồng thời giúp tăng cường hệ miễn dịch, ngăn cản sự xâm nhập của các vi khuẩn, virus.
  • FOS kích thích cơ thể sản sinh các vi khuẩn có lợi Probiotic, giúp cân bằng hệ vi sinh đường ruột, tăng cường hấp thu dinh dưỡng đồng thời bảo vệ hệ tiêu hóa, giúp trẻ tiêu hóa tốt hơn, giảm táo bón.
  • Kẽm – dưỡng chất thiết yếu đối với sự phát triển chiều cao và cân nặng của trẻ. Ngoài tác dụng kích thích hệ miễn dịch tự nhiên, Kẽm còn được biết đến với các tác dụng: Kích thích tăng trưởng chiều cao và phát triển trí não; cải thiện chức năng đường tiêu hóa, làm tăng khả năng hấp thu, kích thích khả năng thèm ăn tự nhiên của trẻ, giúp trẻ ăn ngon miệng hơn.

10 nguyên nhân trẻ biếng ăn và cách khắc phục hiệu quả 6

NutriBaby giúp bố mẹ "quẳng nỗi lo" con biếng ăn, hấp thu kém, hay ốm vặt

Với công thức ưu việt, sản xuất trên công nghệ tiên tiến đạt chuẩn Châu Âu, với sự “hội tụ” hoàn hảo của đa tác dụng, NutriBaby chính là “trợ thủ” đắc lực của các bố mẹ Việt trên hành trình chăm con:

  • Giúp cân bằng hệ vi sinh đường ruột, giúp trẻ có một hệ tiêu hóa khỏe mạnh, ngăn ngừa chứng táo bón đồng thời giúp trẻ ăn ngon, tăng cường hấp thu và chuyển hóa dinh dưỡng.
  • Hỗ trợ hệ miễn dịch, nâng cao sức đề kháng cho trẻ, giúp phòng ngừa và hỗ trợ điều trị các bệnh nhiễm khuẩn theo mùa: viêm mũi, viêm họng, viêm amidan, sốt cao, rối loạn tiêu hóa,… đặc biệt giúp làm giảm nguy cơ tái phát viêm đường hô hấp, tránh phụ thuộc kháng sinh.

Xem thêm:

>>> Cách chữa táo bón cho trẻ nhỏ tác dụng nhanh chóng, không cần dùng thuốc

>>> Chuyên gia dinh dưỡng mách mẹ cách xử trí "trúng đích" khi trẻ sơ sinh biếng bú